سرجه جامى است از مس بسيار نازك و سبك وزن تقريبا كيلهء ده سيرآب است كه به تركيب نيمهء تخم مرغ و در ته آن سوراخى است باندازهء مخصوص و در سر مقسم هر دشتى مقررست كه ظرف بزرگى را زارعين پر آب نموده و آن جام مس را كه موسوم است به سرجه بر روى آب گذارند . از سوراخ ته آن آب بجوشد و كم كم آن جام لبريز شده فرو رود . فورا از آب برآورده خالى نموده مجددا بر روى آب گذارند و چنان انگارهء آن سوراخ و اندازهء آن جام را گرفته‌اند كه هردوازده ساعت هفتاد و پنج نوبت پر شود و به آب غرق گردد و حاصل اين عمل آن است كه شايد يك طاق آب را ده نفر مالك يا مستأجر باشند ، هركس به قدر حق و سهم خود سرجه پيمائى كرده زرع خود را مشروب سازند . مع القصه آن سيصد و هشت [ 68 پ ] طاق آب ، چهل و پنج طاقش مخصوص است بقريهء فين عليا كه اشجار و باغات و عمارات و زراعت دستى آنجا را مشروب ميسازد و فين عليا و مظهر و منشأ آب مزبور و قنات مذكور است و كل آن آب از آن قريه تجاوز نموده از موضع مقسم بقراء و مزارع مخصوصه تقسيم مىشود . « 1 » من جمله هشتاد و هشت طاق مخصوص است بخانه‌ها و باغات و اشجار و زراعت قريهء فين سفلى و آن قريه را پنج دشت است كه هريك به اسمى موسوم و بجوبى از آن آب مشروب مىشوند : دشت پاى ميل و دشت متانه و دشت چغانه و دشت جولا آباد و دشت

--> ( 1 ) - تقسيم سيصد و هشت طاق آب چشمهء سليمانى : فين عليا 76 طاق ، فين سفلى 60 طاق ، مزرعهء حسن آباد 72 طاق ، مزرعهء درب فين و ناجى آباد 72 طاق ، مزرعهء لتحر 28 طاق ، اگر در بين تغييرى در تقسيم آن ملاحظه شود باعتبارى ديگر است ( حاشيه ) .